Spis treści
Przy podwyższonym ryzyku chorób sercowo-naczyniowych dieta musi być dobrze przemyślana i skonsultowana ze specjalistą. W gabinetach często pada pytanie, jaki związek ma keto a cholesterol i choć ten model żywienia może u niektórych podnieść „zły” cholesterol (LDL), równocześnie może zwiększyć „dobry” (HDL). Wyjaśniamy, skąd wynikają te zmiany!
Jak dieta keto wpływa na organizm w kontekście cholesterolu? Mechanizm działania
Przejście na dietę ketogeniczną oznacza, że mocno ograniczasz węglowodany, a większość energii czerpiesz z tłuszczu, którego jesz więcej niż wcześniej. Dzięki temu Twój organizm stopniowo przestaje bazować głównie na glukozie i zaczyna korzystać z kwasów tłuszczowych oraz wytwarzanych z nich ciał ketonowych.
Ograniczenie węglowodanów zazwyczaj prowadzi do obniżenia poziomu insuliny i zmniejszenia syntezy tłuszczów w wątrobie. U wielu osób może się to wiązać:
- ze spadkiem trójglicerydów,
- z mniejszym udziałem frakcji VLDL w transporcie trójglicerydów,
- ze wzrostem frakcji HDL,
- ze zmianami w LDL.
Te ostatnie zależą także od jakości Twoich codziennych wyborów – zwłaszcza od udziału tłuszczów nasyconych w diecie. To właśnie z tego względu cholesterol na keto najlepiej oceniać, patrząc na frakcje HDL i LDL oraz na to, na jakich tłuszczach opiera się Twoje menu.
Sprawdź również: Dieta keto – co jeść, a czego unikać? Lista składników i wskazówki
Dieta keto a wysoki cholesterol – co mówią badania naukowe?
Wiele osób zastanawia się, jak wygląda relacja: keto a cholesterol. Aby mieć pełny obraz zmian, które mogą być związane z tą dietą, najlepiej sięgnąć po źródła naukowe.
Jak wskazuje metaanaliza 27 badań randomizowanych, w których łącznie wzięło udział 1278 uczestników, dieta ketogeniczna powodowała takie zmiany, jak:
- wzrost cholesterolu całkowitego,
- wzrost cholesterolu LDL,
- wzrost cholesterolu HDL,
- spadek trójglicerydów,
- spadek stężenia glukozy we krwi,
- spadek stężenia insuliny we krwi,
- spadek ciśnienia rozkurczowego,
- spadek masy ciała,
- spadek wskaźnika BMI.
W tym przypadku możesz zauważyć, że wzrosły wszystkie podstawowe wskaźniki cholesterolu, w tym „zły” cholesterol – LDL. Jak wskazuje jednak Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne, zastąpienie tłuszczów nasyconych tymi nienasyconymi obniża poziom LDL.
Co więcej, 84 randomizowane badania z udziałem 2353 osób, w których naukowcy sprawdzili, jak zmienia się LDL przy zamianie 1% energii z tłuszczów nasyconych na inne makroskładniki wykazały m.in. że:
- zamiana tłuszczów nasyconych na wielonienasycone (PUFA) skutkowała spadkiem LDL średnio o 2,1 mg/dl,
- zamiana tłuszczów nasyconych na jednonienasycone (MUFA) powodowała spadek LDL średnio o 1,6 mg/dl.
Dowiedz się więcej: Low carb a keto – która dieta spala tłuszcz, a która buduje mięśnie u sportowców?
Wysoki cholesterol na ketozie – czy zawsze jest powodem do obaw?
Jak wskazuje jeden z artykułów naukowych, u niektórych osób przechodzących na dietę ketogeniczną, może dojść do dużego wzrostu LDL-c, choć inne parametry wyglądają dobrze. Taki wysoki cholesterol na ketozie jest wynikiem specyficznej reakcji organizmu i bywa określany jako fenotyp lean mass hyper-responder (LMHR).
Autorzy wskazują jednak, że w wielu przypadkach poziom LDL-c obniża się po zwiększeniu ilości węglowodanów w diecie, a jako jeden z możliwych kroków omawiają również modyfikacje tłuszczów w diecie (np. ograniczanie tłuszczów nasyconych).
Zanim wpadniesz w panikę z powodu wyższego LDL, sprawdź stosunek trójglicerydów do HDL. Jeśli po podzieleniu TG przez HDL wynik jest niższy niż 2, Twoje ryzyko sercowo-naczyniowe jest zazwyczaj niskie.
Podkreślają też potrzebę ostrożnego podejścia, gdy towarzyszy Ci wysoki cholesterol na keto. Poza LDL-c warto zwracać uwagę także m.in. na apoB, a niekiedy wykonać dodatkowe badania, aby lepiej ocenić ewentualne ryzyko związane z taką dietą.
Tabela: Cholesterol na diecie keto – porównanie parametrów
Jak więc wygląda porównanie parametrów profilu lipidowego w przypadku osób na diecie ketogenicznej i przy standardowym odżywianiu?
| Parametry | Dieta ketogeniczna | Standardowe odżywianie |
|---|---|---|
| Trójglicerydy (TG) | Przy ograniczeniu węglowodanów często dochodzi do obniżenia poziomu trójglicerydów | Zwykle dąży się do wartości niższej niż 150 mg/dl. Jeśli TG są podwyższone, może to wynikać m.in. z nadużywania alkoholu i dużej ilości cukrów prostych w diecie |
| Cholesterol HDL | Często obserwuje się wzrost HDL (choć nie u wszystkich) | Może być niższy np. przy diecie bogatej w cukry proste |
| Cholesterol LDL | LDL może rosnąć, pozostawać bez zmian lub spadać. W wyjątkowych przypadkach wzrost może być bardzo wysoki (u osób typu LMHR) | Może być wyższy u osób, które palą papierosy, nadużywają alkoholu i stosują dietę bogatą w tłuszcze nasycone |
Czy to bezpieczne? Wysoki cholesterol a dieta keto – przeciwwskazania
Choć dieta ketogeniczna może być zalecana ze względów medycznych np. w przypadku pacjentów cierpiących na padaczkę, nie zawsze będzie dobrym wyborem. Do przeciwwskazań lub przypadków, w których lepiej zachować szczególną ostrożność, należą np.:
- hipercholesterolemia rodzinna (FH),
- przebyte hipertriglicerydemiczne ostre zapalenie trzustki,
- zaburzenia metabolizmu tłuszczów,
- przewlekła choroba nerek.
Ze względu na to, że każdy organizm inaczej reaguje na dietę ketogeniczną, pamiętaj o wykonywaniu badań kontrolnych. To właśnie one pozwolą Ci monitorować zmiany w profilu lipidowym oraz szybko zauważyć wszelkie nieprawidłowości.
Dlaczego w walce o zdrowie warto zaufać ekspertom?
Codzienna dieta nie może przypominać ruletki, bo to fundament Twojego zdrowia i dobrego samopoczucia. Pamiętaj, że nieodpowiednie podejście do keto może spowodować niemałą rewolucję w Twoim organizmie.
Jeśli chcesz podejść do tego rozsądnie, zaufaj ekspertom i postaw na zdrową, zbilansowaną dietę od Vikinga! W naszym menu znajdziesz opcję Keto, a także Keto Fusion z bardziej urozmaiconym menu.
Wyobrażasz sobie smak morszczuka zapiekanego z serem w orientalnym sosie pomidorowym lub makaronu konjac w sosie śmietanowym z krewetkami? Wypróbuj nasz catering, a różnorodne i smaczne potrawy opracowane przez naszych dietetyków i kucharzy będziesz mieć codziennie pod swoimi drzwiami!
Przeczytaj także: Jadłospis keto na udaną adaptację [1800 kcal, 7 dni]
Keto a cholesterol – podsumowanie
Wysoki cholesterol a dieta keto to temat, który budzi gorące dyskusje. Pamiętaj jednak, że nie ma jednego konkretnego schematu, w jaki ten model żywienia wpływa na organizm.
Taka dieta często pomaga obniżyć trójglicerydy i zwiększyć HDL, natomiast LDL jest zmienny i bardzo zależny od konkretnego organizmu. Pamiętaj również, że bardzo wysoki wzrost LDL wymaga kontroli wyników badań i konsultacji ze specjalistą, który pomoże Ci określić przyczynę i dopasuje dalsze działania.
Dieta keto może zapewnić bardzo dobre rezultaty, jednak zawsze powinna być stosowana rozsądnie i uwzględniać Twój stan zdrowia. Jeśli masz jakiekolwiek pytania, nie wahaj się skonsultować z naszym dietetykiem, który pomoże Ci dobrać najlepszy model żywienia dla Ciebie. A gdy już poznasz szczegóły, sprawdź, jak Kuchnia Vikinga zatroszczy się o Twoje zdrowie na co dzień!
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy dieta keto jest bezpieczna przy wysokim cholesterolu?
To zależy od Twojego stanu zdrowia. U części osób LDL rośnie, u innych nie. Jeśli masz problemy z sercem lub bardzo wysoki cholesterol, stosuj keto pod kontrolą lekarza i regularnie badaj lipidogram.
Jak obniżyć LDL na diecie keto?
Ogranicz tłuszcze nasycone (np. masło, tłuste mięso), a częściej wybieraj oliwę, orzechy, awokado i ryby. Warto też dodać więcej błonnika i sprawdzić, czy niewielkie zwiększenie węglowodanów poprawi wyniki.
Keto to nie tylko tłuszcze zwierzęce. Jeśli zauważysz u siebie znaczny wzrost LDL, spróbuj zmienić proporcje tłuszczów w diecie na korzyść tych pochodzenia roślinnego (oliwa z oliwek, awokado, orzechy) oraz kwasów omega-3 pochodzących z tłustych ryb. To najskuteczniejszy sposób na optymalizację profilu lipidowego bez konieczności rezygnacji z ketozy.
Jak często badać cholesterol na keto?
Zrób badania przed startem diety i po ok. 2–3 miesiącach. Jeśli wyniki są stabilne, kontroluj je co 6–12 miesięcy. Przy dużym wzroście LDL skonsultuj się z lekarzem.
Bibliografia:
