Dieta po usunięciu woreczka żółciowego — jak dostosować jadłospis?

9 lutego 2024
dieta-po-usunieciu-woreczka-zolciowego

Czy wiesz, że życie bez woreczka żółciowego wcale nie musi oznaczać rezygnacji z ulubionych potraw?

Pęcherzyk (woreczek) żółciowy, choć pełni ważną funkcję w procesie trawienia, nie jest organem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania. Konieczność jego usunięcia może mieć różne przyczyny i często jest najlepszym możliwym postępowaniem w procesie leczenia. Należy mieć świadomość, że po operacji kluczową rolę odgrywa dieta, która pomoże Twojemu organizmowi dostosować się do nowych warunków. 

W tym artykule poznasz najważniejsze wskazówki, które pomogą Ci skomponować jadłospis po resekcji woreczka żółciowego w taki sposób, aby cieszyć się zdrowym i pełnym smaków codziennym jadłospisem.

Czym jest pęcherzyk żółciowy i jaką funkcję pełni? 

Woreczek, a dokładniej pęcherzyk, żółciowy to mały organ, który w organizmie odpowiada za magazynowanie żółci — substancji produkowanej przez wątrobę, niezbędnej do trawienia tłuszczów. Kiedy spożywamy tłuste pokarmy, woreczek żółciowy uwalnia żółć do jelita cienkiego, pomagając w emulgacji (rozkładzie) tłuszczów, co umożliwia ich wchłanianie i wykorzystywanie w organizmie.

Jednak zdarza się, że w pęcherzyku może dojść do tworzenia się kamieni żółciowych, które blokują przepływ żółci, prowadząc do bólu, stanów zapalnych, zakażeń, a nawet bardzo poważnego stanu zagrożenia zdrowia. W takich przypadkach często konieczna jest resekcja, czyli chirurgiczne usunięcie woreczka żółciowego. Po operacji żółć nadal jest produkowana przez wątrobę i dostarczana do jelit, ale nie jest już magazynowana. Oznacza to, że trawienie tłuszczów wciąż zachodzi w taki sam sposób, jednak sama dieta może wymagać pewnych modyfikacji.

Pierwsze kroki — dieta po usunięciu woreczka żółciowego

Bezpośrednio po operacji usunięcia woreczka żółciowego, Twoja dieta powinna być jak najłagodniejsza dla układu trawiennego. W pierwszych dniach po zabiegu zaleca się spożywanie lekkostrawnych pokarmów — płynnych zup, jogurtów, kaszek, przetartych warzyw, chleba pszennego i innych oczyszczonych „białych” produktów zbożowych.  Jedzenie powinno mieć umiarkowaną temperaturę, a ilość drażniących (ostrych i intensywnych) przypraw powinna być zredukowana i dostosowana do indywidualnych reakcji organizmu.

Ważne jest, aby początkowo unikać tłustych, smażonych potraw oraz produktów, które mogą być trudne do strawienia — tłustych gatunków mięs, twardych (żółtych) serów, pełnoziarnistych produktów zbożowych, strączków i surowych warzyw.

Małe i częste posiłki, zamiast kilku dużych mogą również pomóc w łagodzeniu objawów i wspieraniu procesu trawienia. Stopniowo, w miarę jak Twój organizm będzie adaptował  się do nowych warunków, możesz wprowadzać do diety bardziej zróżnicowane pokarmy, zawsze jednak obserwując, jak na nie reagujesz.

Lekkostrawna dieta

SOFT-min

Soft

Lekka dieta dla osób z problemami trawiennymi.
Lekka dieta dla osób z problemami trawiennymi.
Białko:
25%
Tłuszcze:
30%
Węgle:
45%
Cena od: 54.9 zł

Dieta na stałe — co jeść bez pęcherzyka żółciowego?

Przystosowanie jadłospisu po usunięciu woreczka żółciowego nie oznacza restrykcyjnych modyfikacji i całej listy nakazów czy zakazów. Oczywiste jest to, że organizm będzie funkcjonował nieco inaczej, jednak należy pamiętać, że mimo tego ważne jest, aby dieta była zgodna z zasadami zdrowego żywienia — jednak z dodatkowym zwróceniem uwagi na sposób i rodzaj spożywania tłuszczów.

W tym kontekście zdrowia dieta powinna opierać się na owocach, warzywach, pełnoziarnistych produktach zbożowych oraz na białkach o niskiej zawartości tłuszczu — chudym mięsie drobiowym, rybach, nasionach roślin strączkowych i nabiale o obniżonej zawartości tłuszczu (<2%).

Kluczowym aspektem jest jednak modyfikacja sposobu włączania tłuszczów do codziennego jadłospisu. Po operacji zaleca się ograniczenie porcji tłuszczu w pojedynczym posiłku tak, aby nie przekraczały one 5-10 gramów. Pomaga to uniknąć dyskomfortu i wspiera proces trawienia. Układ pokarmowy bez pęcherzyka żółciowego posiada pewne ograniczenia, jednak tak jak już wcześniej wspominaliśmy, wątroba dalej będzie produkować żółć, co umożliwia trawienie określonej (nieco mniejszej) ilości tłuszczu w diecie. Produkty, takie jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy, masło, awokado, orzechy, nasiona czy pestki jak najbardziej będą dobrym wyborem, jednak ważne jest, aby spożywać je w niewielkich ilościach.

Forma podania tłuszczów także ma znaczenie. Tłuszcze częściowo zemulgowane, czyli te, które zostały mechanicznie połączone z innymi składnikami, jak np. w zupach czy sosach, będą łatwiej przyswajalne niż tłuszcze „surowe”. Oznacza to, że potrawy, takie jak lekkie zupy krem z dodatkiem oliwy z oliwek czy delikatne sosy na bazie jogurtu naturalnego, mogą być lepiej tolerowane przez organizm niż np. warzywa polane oliwą, czy tłuszcz wykorzystywany do smażenia.

Tłuszcze w diecie — dlaczego całkowicie nie można z nich zrezygnować?

Tłuszcze odgrywają kluczową rolę w naszej diecie i są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Są źródłem energii, wspierają wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K), biorą udział w produkcji wielu ważnych związków (hormonów i enzymów) oraz przyczyniają się do budowy i utrzymania zdrowych komórek.

Właśnie z tego względu całkowite wyeliminowanie tłuszczów z diety w żadnym przypadku nie jest zalecane — nawet po resekcji pęcherzyka żółciowego.  Takie postępowanie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, niedoboru witamin, zaburzeń hormonalnych, a także do pogorszenia stanu skóry, włosów, paznokci oraz ogólnej kondycji.

Jednak szczególnie ważne jest to, aby wybierać odpowiedni rodzaj tłuszczów i kontrolować ich ilość w diecie (zarówno po usunięciu woreczka żółciowego, jak i w przypadku standardowego menu). Zaleca się wybór tłuszczów nienasyconych, znajdujących się w olejach roślinnych, rybach, orzechach i nasionach, zamiast tłuszczów nasyconych i trans, które są obecne w tłustym mięsie, produktach mlecznych pełnotłustych, fast foodach i przetworzonych produktach spożywczych.

Dostosowanie ilości i rodzaju tłuszczu w diecie po operacji usunięcia woreczka żółciowego wymaga zatem świadomych wyborów, ale nie oznacza rezygnacji z tego ważnego składnika odżywczego. Zamiast eliminacji, kluczem jest mądre komponowanie posiłków i wybór odpowiednich produktów. Pozwala to w pełni utrzymać zdrowy i zbilansowany jadłospis, który dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych.

  1. Ciborowska, H., & Dietetyka, R. A. (2007). Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 359, 465-469.
  2. Madden, A. M., & Currie, E. (2014). Gallbladder disease and nutrition. Advanced Nutrition and Dietetics in Gastroenterology, 263-272.
  3. Demidowicz, G., Lasota, N., Trąbka, N., Younes, M., Kowalczyk, K., Cichoń, K., … & Lambach, M. (2023). Cholelithiasis-current knowledge about one of the most common diseases of the digestive system. Journal of Education, Health and Sport, 38(1), 258-276.
  4. Pak, M., & Lindseth, G. (2016). Risk factors for cholelithiasis. Gastroenterology nursing: the official journal of the Society of Gastroenterology Nurses and Associates, 39(4), 297.