Warzywa krzyżowe w diecie Hashimoto – dlaczego obróbka termiczna ma znaczenie?

Spis treści

Jeśli masz Hashimoto, przeglądając informacje o zaleceniach żywieniowych, zapewne natknąłeś się na pojęcie „warzywa krzyżowe”. To grupa produktów, wokół których narosło sporo mitów i choć możesz jeść je bezpiecznie, ważna jest odpowiednia obróbka termiczna. Dowiedz się, jak przygotowywać te warzywa i co na ich temat mówią badania!

Warzywa krzyżowe – co musisz wiedzieć:

Warzywa krzyżowe (rodzina kapustnych) są źródłem witamin C i K, folianów, minerałów, błonnika, a także związków prozdrowotnych (np. sulforafanu, I3C), które wspierają procesy antyoksydacyjne i detoksykacyjne.
Zawierają glukozynolany, które po przekształceniu w goitrogeny (związki wolotwórcze) mogą utrudniać syntezę hormonów tarczycy, szczególnie przy niedoborze jodu i bardzo dużym spożyciu (ekstremalny przykład to ponad 1 kg surowych warzyw dziennie).
W diecie Hashimoto zaleca się spożywanie warzyw krzyżowych po obróbce termicznej (gotowanie, parowanie, blanszowanie). Wysoka temperatura inaktywuje enzym myrozynazę i zmniejsza stężenie goitrogenów, minimalizując potencjalne ryzyko.

Warzywa krzyżowe – jakie to są? Poznaj listę najpopularniejszych

Warzywa krzyżowe (z rodziny kapustnych) mają charakterystyczne kwiaty, które przypominają krzyż. Wiemy o nich m.in. to, że zawierają cenne składniki odżywcze, a także, że są niskokaloryczne, przez co dobrze sprawdzą się na diecie redukcyjnej.

Jakie są dobroczynne właściwości warzyw krzyżowych?

Zawierają witaminę C, K, foliany, minerały i błonnik.
Badania obserwacyjne sugerują, że wyższe spożycie warzyw krzyżowych może wiązać się z mniejszym ryzykiem zachorowania na niektóre nowotwory (jelita grubego, płuc, prostaty i piersi).
Obecne w tych warzywach sulforafan i indolo-3-karbinol mogą wspierać działanie enzymów detoksykacyjnych oraz procesów przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych.
Jak wskazują badania, kiełki brokułu mogą zmniejszać stres oksydacyjny oraz glikemię na czczo.

Sprawdź również: Soja a Hashimoto – czy jest dozwolona?

Choć o tej grupie mówi się sporo, nie każdy potrafi wymienić warzywa krzyżowe. Lista najpopularniejszych z nich została przedstawiona poniżej.

Warzywo	Dodatkowe informacje
Kapusta	Zawiera m.in. witaminy z grupy B, a także C, A, E, K, kwas foliowy, wapń, potas, magnez i żelazo
Kalafior	Jest bogaty m.in. w witaminę C, K, foliany, fosfor i wapń
Brokuł	Zawiera m.in. witaminę C, K, A, foliany, potas, błonnik, a także sulforafan o właściwościach antyoksydacyjnych
Brukselka	To źródło witamin C, K, folianów, także błonnika
Kalarepa	Zawiera witaminy C, B6, potas i błonnik
Rzodkiewka	Jest bogata w witaminę C, potas i związki siarkowe
Jarmuż	Zawiera witaminy K, C, A, foliany, wapń, żelazo, a także luteinę, która m.in. wspiera zdrowie oczu
Rzepa	To źródło m.in. witaminy C, błonnika i potasu
Chrzan	Zawiera witaminę C i fitoncydy, które w badaniach laboratoryjnych wykazują działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe
Gorczyca	Nasiona gorczycy są źródłem selenu, magnezu i związków siarkowych
Brukiew	Dostarcza witaminy C, B6, potasu i błonnika
Rzeżucha	Zawiera witaminy C, K, A, żelazo i jod (ilość zależy od warunków uprawy)

Jak widzisz, warzywa krzyżowe dostarczają wielu cennych składników, jednak jedzone na surowo i w bardzo dużych ilościach mogą działać niekorzystnie na organizm – zwłaszcza u osób z niedoborem jodu i chorobami tarczycy. Co mówią na ten temat badania? Sprawdź!

Warzywa krzyżowe a niedoczynność tarczycy – co mówią badania?

Tarczyca produkuje dwa ważne hormony, czyli trijodotyroninę (T3) i tyroksynę (T4), a do ich syntezy niezbędny jest jod. Gdy jego wykorzystanie zostanie zakłócone, może dojść do niedoczynności tarczycy.

Wśród substancji, które mogą utrudniać syntezę hormonów tarczycy, znajdują się goitrogeny (związki wolotwórcze). Ich źródłem są m.in. glukozynolany obecne w warzywach krzyżowych.

Aktualnie brakuje badań, które jednoznacznie określałyby bezpieczne stężenie aktywnych związków wolotwórczych w osoczu, a tym samym ilość warzyw krzyżowych, którą można uznać za bezpieczną.

Trzeba jednak podkreślić, że umiarkowane ilości warzyw krzyżowych nie wpływają negatywnie na funkcjonowanie tarczycy. Dodatkowo nie ma przesłanek, które wskazywałyby, że warto je wykluczyć z diety (szczególnie przy odpowiednim spożyciu jodu), ponieważ wykazują właściwości prozdrowotne.

Ryzyko pojawia się dopiero przy bardzo dużym, codziennym spożyciu. Autorka jednego z artykułów naukowych wskazuje jako ekstremalny przykład ponad 1 kg warzyw o wysokiej zawartości glukozynolanów dziennie przez kilka miesięcy.

Dieta przy Hashimoto – dlaczego obróbka termiczna ma znaczenie?

Dobrym sposobem na zmniejszenie stężenia goitrogenów w diecie jest gotowanie warzyw krzyżowych, ponieważ wysoka temperatura obniża ogólną ilość glukozynolanów oraz inaktywuje myrozynazę, przez co mniej goitryny powstaje podczas jedzenia.

Jeśli chcesz wyraźnie obniżyć glukozynolany, gotuj warzywa przez kilkanaście minut, w sporej ilości wody i wylej ją po gotowaniu. A jeżeli chcesz zachować jak najwięcej składników odżywczych i zmniejszyć goitrogeny, możesz wybrać gotowanie na parze, stir-fry, czy blanszowanie warzyw (krótkie gotowanie w wodzie oraz szybkie chłodzenie).

Dowiedz się więcej: Jakie warzywa najlepiej jeść na surowo?

warzywa krzyżowe — Warzywa krzyżowe w diecie Hashimoto – dlaczego obróbka termiczna ma znaczenie? 3

Jakie warzywa przy niedoczynności tarczycy są bezpieczne?

W diecie przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy ważne jest uwzględnianie źródeł:

jodu,
selenu,
żelaza,
pełnowartościowego białka,
witaminy D,
kwasów omega-3.

Wiele osób zastanawia się, jakie warzywa przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy są wskazane. Z reguły wszystkie z nich są bezpieczne i powinny być jedzone regularnie. Pamiętaj jednak, że jeśli którakolwiek grupa czy konkretne produkty powodują u Ciebie dolegliwości zdrowotne, najlepszym wyborem będzie kontakt z lekarzem i dietetykiem. Wiele zależy od indywidualnej tolerancji organizmu.

A jeśli żadne warzywa nie powodują nieprzyjemnych objawów, dbaj o różnorodność w diecie i sięgaj po te:

liściaste (np. rukola, kolendra)
korzeniowe (np. marchew, cykoria),
dyniowate (np. cukinia, różne rodzaje dyni),
psiankowate (np. pomidory, papryka),
fermentowane (np. kapusta, kimchi),
krzyżowe (najlepiej po obróbce termicznej i przy odpowiednim spożyciu jodu).

Przeczytaj także: Brzuch tarczycowy – przyczyny oraz jak go zmniejszyć

Dlaczego w walce o zdrowie warto zaufać ekspertom?

Jak widzisz, dieta przy Hashimoto i niedoczynności tarczycy to nie tylko zdrowe wybory, ale również m.in. dbanie o odpowiednią podaż jodu i selenu czy obróbka termiczna warzyw krzyżowych. Co więcej, przy współwystępującej nadwrażliwości na gluten lub laktozę, musisz zadbać również o ich ograniczenie. Sporo, prawda?

Jeśli w ciągu dnia masz masę zadań, działasz na pełnych obrotach i nie masz czasu analizować każdego składnika na talerzu, z pomocą przychodzi Kuchnia Vikinga!

Przygotujemy dla Ciebie posiłki dostosowane do potrzeb tarczycy i opracowane przez naszych kucharzy oraz dietetyków. A do tego będziesz mógł cieszyć się dostawą pod same drzwi! Zero gotowania i zero zmywania!

Dzięki naszej pomocy nie musisz zastanawiać się nad makroskładnikami i obróbką oraz spędzać wielu godzin planując czy przygotowując posiłki. Odzyskaj czas, a resztą zajmą się Vikingowie. To co, gotowy spróbować?

Dieta dopasowana do Ciebie

Hashi Low Gluten & Lactose

Dieta rekomendowana jest osobom z chorobami autoimmunologicznymi i nietolerancjami pokarmowymi.

Białko:

20-25%

Tłuszcze:

30-35%

Węgle:

40-45%

Cena od: 65.99 zł 52.79 zł

Zamów Szczegóły

Podsumowanie – dieta jako element wsparcia, nie lekarstwo

Warzywa krzyżowe nie muszą budzić strachu, choć narosło wokół nich sporo mitów. Jednak nawet w przypadku Hashimoto i niedoczynności tarczycy możesz je jeść z umiarem i po odpowiedniej obróbce termicznej.

Nie da się ukryć, że dieta stanowi ważny element wsparcia codziennego leczenia, jednak nie zastąpi leków dobranych przez specjalistę i kontroli poziomu hormonów. Jedynie holistyczne podejście do zdrowia pomoże Ci lepiej funkcjonować na co dzień.

A jeśli nie chcesz martwić się o to, co pojawi się na Twoim talerzu i chcesz oddać swoje odżywianie w dobre ręce – zaufaj Vikingom! Pamiętaj, że nasi dietetycy chętnie odpowiedzą na Twoje pytania i pomogą Ci rozwiać ewentualne wątpliwości. Nie ufasz na słowo? Wypróbuj i przekonaj się sam!

FAQ – najczęściej zadawane pytania Wojowników

Czym są goitrogeny i dlaczego mają znaczenie przy niedoczynności tarczycy?

Goitrogeny to związki utrudniające wykorzystanie jodu przez tarczycę. Wysokie ich spożycie może pogłębiać niedoczynność, dlatego warto zachować umiar.

Jak obróbka termiczna wpływa na glukozynolany?

Gotowanie, parowanie czy blanszowanie obniża zawartość glukozynolanów i dezaktywuje enzym odpowiedzialny za powstawanie goitrogenów.

Czy warzywa krzyżowe trzeba wykluczyć przy Hashimoto?

Nie – można je jeść w umiarkowanej ilości, najlepiej po obróbce termicznej. Badania nie potwierdzają negatywnego wpływu przy zachowaniu odpowiedniej podaży jodu.

Jakie składniki są kluczowe w diecie wspierającej tarczycę?

Najważniejsze są: jod, selen, żelazo, witamina D, pełnowartościowe białko i omega-3. Dieta powinna być różnorodna i dopasowana do indywidualnej tolerancji.

Bibliografia