Niedoczynność tarczycy – co jeść, a czego unikać? Kompletna lista produktów

Nie jest tajemnicą, że zbilansowana dieta może wspierać pracę układu hormonalnego, również wtedy, gdy masz niedoczynność tarczycy. Co jeść, a czego unikać w takim przypadku? W tym artykule znajdziesz najważniejsze wskazówki, by skomponować zdrowy jadłospis na każdy dzień.

Niedoczynność tarczycy a dieta – podstawowe zasady w pigułce

Niedoczynność tarczycy to jedno z najczęściej diagnozowanych zaburzeń hormonalnych w dzisiejszych czasach. Jeśli tarczyca produkuje za mało hormonów, dochodzi do spowolnienia metabolizmu, co może prowadzić do takich objawów jak przewlekłe zmęczenie, przyrost masy ciała, problemy z koncentracją, pogorszenie kondycji skóry czy wypadanie włosów. I choć podstawą jest odpowiednie leczenie, to jednak zbilansowana dieta na niedoczynność tarczycy może wspierać działanie tego gruczołu.

A zatem, jeśli masz niedoczynność tarczycy – co jeść, a czego unikać? Fundamentem Twojego codziennego jadłospisu powinny być produkty o wysokiej wartości odżywczej, dostarczające odpowiednich ilości białka, zdrowych tłuszczów, błonnika oraz mikroelementów uczestniczących w produkcji hormonów tarczycy.

Szczególne znaczenie mają jod, selen, cynk i żelazo, ponieważ biorą udział w syntezie tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3) oraz w przemianach tych hormonów w organizmie. Z kolei właściwa podaż białka wspiera metabolizm i pomaga utrzymać masę mięśniową, a zdrowe tłuszcze wpływają na gospodarkę hormonalną i działają przeciwzapalnie.

Nie bez znaczenia jest również ograniczenie żywności wysokoprzetworzonej, nadmiaru cukru oraz tłuszczów trans, które mogą nasilać stany zapalne i utrudniać kontrolę masy ciała. Kluczem do zdrowia jest więc zbilansowane menu, regularne posiłki, odpowiednie nawodnienie oraz przyjmowanie leków tarczycowych zgodnie z zaleceniami lekarza.

Niedoczynność tarczycy – jaka dieta pomaga? Lista produktów dozwolonych

Jakie produkty powinny znaleźć się w diecie osoby, u której zdiagnozowano niedoczynność tarczycy? Co jeść, a czego unikać? Nasza praktyczna lista pomoże Ci skomponować zdrowy, zbilansowany jadłospis, bogaty w białko, zdrowe tłuszcze i niezbędne mikroelementy. Sprawdź, co możesz włączyć do swojego menu, a z czego lepiej zrezygnować.

Pełnowartościowe białko

Białko jest niezbędnym składnikiem diety, nie tylko u osób z niedoczynnością tarczycy. Wspiera procesy metaboliczne, regenerację tkanek oraz pomaga utrzymać uczucie sytości na dłużej. Produkty bogate w białko to m.in.:

1. Jaja – dostarczają pełnowartościowego białka, selenu oraz jodu (składniki wspierające produkcję hormonów tarczycy).
2. Pierś z kurczaka – jest źródłem łatwo przyswajalnego białka o niskiej zawartości tłuszczu.
3. Indyk – zawiera wysokiej jakości białko oraz cynk uczestniczący w syntezie hormonów tarczycy.
4. Chuda wołowina – dostarcza żelaza hemowego, które jest najlepiej przyswajalną formą tego pierwiastka.
5. Cielęcina – stanowi dobre źródło żelaza, cynku oraz witamin z grupy B wspierających metabolizm.
6. Królik – mięso zawiera dużo białka i niewielkie ilości tłuszczów nasyconych.
7. Dorsz – jest naturalnym źródłem jodu, niezbędnego do produkcji hormonów tarczycy.
8. Mintaj – dostarcza białka oraz minerałów wspomagających funkcjonowanie gospodarki hormonalnej.
9. Łosoś – wyróżnia się wysoką zawartością białka z kwasami omega-3 o działaniu przeciwzapalnym.
10. Pstrąg – zawiera białko, selen i witaminę D, której niedobory są częste u osób z chorobami tarczycy.
11. Sardynki – są bogate w wapń, selen, witaminę D oraz białko.
12. Makrela – dostarcza kwasów omega-3, które wspierają regulację procesów zapalnych.
13. Kefir – oprócz białka zawiera cenne bakterie probiotyczne wspierające mikrobiotę jelitową.
14. Jogurt naturalny – dostarcza dużo białka, wapnia i przyjaznych jelitom kultur bakterii.
15. Twaróg – jest lekkostrawnym źródłem białka oraz wapnia.

Zdrowe tłuszcze

Prawidłowa gospodarka hormonalna wymaga odpowiedniej podaży tłuszczów (szczególnie nienasyconych kwasów tłuszczowych). Nie chodzi jednak o to, żeby jeść tłusto, kiedy masz niedoczynność tarczycy. Dieta powinna zawierać NNKT, czyli niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które wspierają pracę tarczycy. Oto produkty, które warto włączyć do jadłospisu:

1. Oliwa z oliwek extra virgin – zawiera przeciwutleniacze i jednonienasycone kwasy tłuszczowe wspierające metabolizm.
2. Awokado – dostarcza zdrowych tłuszczów oraz potasu wspomagającego pracę całego organizmu.
3. Olej lniany  i olej rzepakowy – to naturalne źródła kwasu alfa-linolenowego należącego do grupy omega-3.
4. Orzechy brazylijskie – należą do najbogatszych źródeł selenu, niezbędnego dla przemian hormonów tarczycy.
5. Orzechy włoskie – dostarczają kwasów omega-3 i antyoksydantów.
6. Migdały – zawierają także magnez oraz witaminę E wspierającą ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.
7. Pestki dyni – są bogatym źródłem zdrowych tłuszczów i cynku.
8. Nasiona chia – dostarczają błonnika oraz kwasów tłuszczowych omega-3.
9. Siemię lniane – wspiera pracę przewodu pokarmowego i dostarcza cennych tłuszczów.

Składniki mineralne: jod, selen, żelazo i cynk

W temacie „niedoczynność tarczycy a dieta” wiele mówi się o pierwiastkach, które wspierają funkcjonowanie tego gruczołu. Najważniejsze z nich to: jod, selen, cynk i żelazo, dlatego warto włączyć do jadłospisu produkty, które dostarczą tych mikroelementów w odpowiednich ilościach.

Produkty bogate w jod

1. Dorsz atlantycki – wyróżnia go wysoka zawartość jodu (wspiera produkcję hormonów T3 i T4).
2. Morszczuk – nawet niewielka porcja pomaga pokryć dzienne zapotrzebowanie na jod.
3. Mintaj – dostarcza cennych ilości tego pierwiastka przy niewielkiej kaloryczności.
4. Sól jodowana – stanowi podstawowe źródło jodu w diecie większości Polaków.
5. Mleko i przetwory mleczne – mogą dostarczać umiarkowanych ilości jodu.

Produkty bogate w selen

1. Orzechy brazylijskie – nawet kilka sztuk może pokryć dzienne zapotrzebowanie na selen (warto sprawdzić kraj pochodzenia – te z Brazylii mają dużo selenu, te z Boliwii znacznie mniej).
2. Tuńczyk – zawiera dobrze przyswajalny selen wspomagający aktywację hormonów tarczycy.
3. Łosoś – łączy zawartość selenu z kwasami omega-3.
4. Jaja – są łatwo dostępnym, dobrym źródłem tego pierwiastka.
5. Indyk – dostarcza selenu oraz pełnowartościowego białka.

Produkty bogate w żelazo

1. Wątróbka drobiowa – jedno z najbogatszych źródeł żelaza.
2. Wołowina – dostarcza łatwo przyswajalnego żelaza hemowego.
3. Cielęcina – wspiera profilaktykę niedoborów żelaza.
4. Żółtka jaj – zawierają umiarkowane ilości żelaza.
5. Soczewica – stanowi wartościowe źródło żelaza niehemowego.

Produkty bogate w cynk

1. Pestki dyni – są jednym z najlepszych roślinnych źródeł cynku.
2. Wołowina – zawiera łatwo przyswajalny cynk, który wspiera syntezę i działanie hormonów tarczycy.
3. Jaja – dostarczają cynku w dobrze przyswajalnej formie.
4. Kasza gryczana – wspomaga pokrycie dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek.
5. Ostrygi – należą do najbogatszych źródeł cynku.

Warzywa i owoce wspierające tarczycę

W warzywa i owoce powinna obfitować niemal każda zdrowa dieta. Niedoczynność tarczycy to stan, kiedy szczególnie warto przyjrzeć się swojemu menu i wzbogacić je w tego rodzaju produkty:

1. Borówki – zawierają silne przeciwutleniacze chroniące komórki przed stresem oksydacyjnym.
2. Maliny – dostarczają błonnika i polifenoli.
3. Truskawki – są bogate w witaminę C poprawiającą przyswajanie żelaza.
4. Papryka czerwona – zawiera bardzo duże ilości witaminy C.
5. Marchew – dostarcza beta-karotenu wspierającego odporność.
6. Dynia – jest lekkostrawna i bogata w przeciwutleniacze.
7. Bataty – zawierają błonnik oraz składniki wspomagające gospodarkę energetyczną.
8. Cukinia – jest lekkostrawna i niskokaloryczna.
9. Sałata – dostarcza błonnika i składników mineralnych.
10. Ogórki – wspierają nawodnienie organizmu.

Produkty pełnoziarniste

Po jakie produkty pełnoziarniste sięgać, jeśli występuje u Ciebie niedoczynność tarczycy? Dieta (czego unikać, a co jeść) może obejmować także następujące pokarmy:

1. Kasza gryczana – zawiera cynk, magnez i błonnik.
2. Kasza jaglana – jest lekkostrawna i stanowi dobre źródło energii.
3. Komosa ryżowa – dostarcza pełnowartościowego białka roślinnego.
4. Płatki owsiane – wspierają kontrolę glikemii, a zawarty w nich błonnik wydłuża uczucie sytości.
5. Ryż brązowy – dostarcza błonnika oraz witamin z grupy B.
6. Pieczywo pełnoziarniste – pomaga utrzymać prawidłową pracę przewodu pokarmowego.

Dieta na niedoczynność tarczycy – na jakie produkty uważać?

Choć niektóre produkty nie są zakazane, ich spożycie powinno być kontrolowane. Warto również zwrócić uwagę na sposób przygotowania, żeby podawać je w formie najlepszej dla organizmu, kiedy występuje niedoczynność tarczycy. Czego nie jeść w dużych ilościach? Oto praktyczna lista!

Warzywa krzyżowe

1. Brokuły – zawierają goitrogeny, które w bardzo dużych ilościach mogą ograniczać wykorzystanie jodu.
2. Kalafior – najlepiej spożywać go po ugotowaniu.
3. Kapusta biała – obróbka termiczna zmniejsza zawartość substancji wolotwórczych.
4. Kapusta czerwona – może być spożywana z umiarem po ugotowaniu.
5. Brukselka – warto gotować ją bez przykrycia.
6. Jarmuż – surowy należy spożywać okazjonalnie, szczególnie przy niedoborze jodu.

Produkty bogate w błonnik

Warto zwrócić uwagę, że błonnik jest porządany, ale w odpowiednim odstępie od przyjęcia leku.

1. Otręby pszenne – w nadmiarze mogą ograniczać wchłanianie lewotyroksyny.
2. Duże ilości nasion – powinny być spożywane w odpowiednich odstępach od przyjęcia leków.
3. Rośliny strączkowe – są zdrowe, ale ich nadmiar może powodować dolegliwości trawienne.

Soja i produkty sojowe

Choć soja nie jest jednoznacznie szkodliwa, to jednak warto zachować ostrożność, jeśli występuje u Ciebie niedoczynność tarczycy. Co jeść a czego unikać i z jakiego powodu? Otóż związki zawarte w soi mogą zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny (L-T4), czyli leku stosowanego w leczeniu niedoczynności tarczycy. Jeśli soja jest spożywana krótko przed lub po przyjęciu leku, organizm może wchłonąć mniejszą dawkę hormonu niż powinien. Na jakie produkty w diecie warto uważać?

1. Tofu – może utrudniać wchłanianie leków tarczycowych (warto zachować kilkugodzinny odstęp od przyjmowania lewotyroksyny). 
2. Napój sojowy – warto zachować kilkugodzinny odstęp od przyjmowania lewotyroksyny.
3. Edamame – dopuszczalne w umiarkowanych ilościach.

Kawa i mocna herbata

1. Kawa – spożywana bezpośrednio po przyjęciu leku może zmniejszać jego skuteczność. 
2. Czarna herbata – tu także warto zachować odstęp czasowy.

Niedoczynność tarczycy – czego nie jeść?

Podpowiemy Ci także z jakich produktów warto zupełnie zrezygnować, jeśli cierpisz na niedoczynność tarczycy. Jaka dieta będzie najlepsza? Bez wątpienia taka, która wyklucza żywność wysokoprzetworzoną, tłuszcze trans i pokarmy bogate w cukier. Substancje te mogą nasilać stany zapalne i zaburzać funkcjonowanie gospodarki hormonalnej.

Żywność wysokoprzetworzona

1. Dania typu instant – zawierają duże ilości soli, cukru i dodatków technologicznych.
2. Fast foody – sprzyjają stanom zapalnym i przyrostowi masy ciała.
3. Gotowe sosy – często są źródłem cukru, syropu glukozowo-fruktozowego i konserwantów.
4. Zupy w proszku – charakteryzują się niską wartością odżywczą i dużą ilością wysokoprzetworzonych substancji.
5. Przetworzone słone przekąski – dostarczają pustych kalorii i nadmiaru sodu oraz cukru.

Tłuszcze trans

1. Twarde margaryny – mogą negatywnie wpływać na gospodarkę lipidową.
2. Wyroby cukiernicze przemysłowe – często zawierają częściowo utwardzone oleje roślinne.
3. Pączki i drożdżówki produkcji przemysłowej – są źródłem tłuszczów trans oraz cukrów prostych.
4. Chipsy – zawierają niekorzystne tłuszcze i duże ilości soli.
5. Krakersy – nierzadko zawierają utwardzone tłuszcze roślinne (np. olej palmowy).

Produkty bogate w cukry

1. Słodkie napoje gazowane – powodują gwałtowne wahania glukozy i zwiększają kaloryczność diety.
2. Napoje energetyczne – łączą wysoką zawartość cukru z dużymi dawkami kofeiny.
3. Cukierki i batony – nie dostarczają potrzebnych wartości odżywczych i sprzyjają nadwyżce energetycznej. 
4. Słodkie płatki śniadaniowe – powodują wahania poziomu glukozy we krwi, przez co uczucie głodu pojawia się dość szybko po spożyciu posiłku. 

Niefermentowana soja spożywana niewłaściwie

1. Duże ilości napojów sojowych przyjmowanych wraz z lekiem – mogą ograniczać skuteczność leczenia. 
2. Izolaty białka sojowego – wymagają zachowania odpowiedniego odstępu od przyjęcia leków. 
3. Przetworzone produkty sojowe – często zawierają dodatkowo cukier i wzmacniacze smaku. 

Masz listę, ale brakuje Ci czasu na gotowanie? Mamy gotowe rozwiązanie!

W teorii dieta przy niedoczynności tarczycy wydaje się prosta – wystarczy zadbać o odpowiednią ilość białka, selenu, cynku, żelaza, jodu i zdrowych tłuszczów. W praktyce codzienne planowanie posiłków bywa jednak dużym wyzwaniem. Trzeba nie tylko komponować jadłospis zgodnie z zasadami żywienia, ale także pilnować różnorodności produktów, regularnie robić zakupy i przygotowywać posiłki od podstaw.

Szczególnie trudne okazuje się utrzymanie odpowiedniej podaży składników mineralnych. Selen znajduje się głównie w wybranych produktach, takich jak ryby czy orzechy brazylijskie. Troska o odpowiedni poziom cynku wymaga regularnego spożywania mięsa, pestek dyni czy pełnoziarnistych produktów zbożowych. Z kolei żelazo należy odpowiednio bilansować i łączyć z produktami bogatymi w witaminę C, aby poprawić jego przyswajanie.

Dla wielu osób największym problemem nie jest więc wiedza o tym, co jeść, ale znalezienie czasu na codzienne gotowanie i dokładne planowanie menu. W takich sytuacjach pomocnym rozwiązaniem może być profesjonalnie zbilansowana dieta z Kuchni Vikinga.

Wypróbuj dietę

Hashi Low Gluten & Lactose

Dieta rekomendowana jest osobom z chorobami autoimmunologicznymi i nietolerancjami pokarmowymi.

Białko:

20-25%

Tłuszcze:

35-40%

Węgle:

30-35%

od 65.99 zł 52.79 zł

Zamów Szczegóły

Dzięki gotowym posiłkom łatwiej utrzymasz regularność spożywania, zadbasz o odpowiednią podaż cennych składników oraz większą kontrolę nad kalorycznością jadłospisu.

Co jeść, a czego unikać przy niedoczynności tarczycy?

Przy niedoczynności tarczycy stawiaj przede wszystkim na pełnowartościowe białko, ryby morskie, produkty bogate w selen, cynk, żelazo oraz zdrowe tłuszcze. Ogranicz żywność wysokoprzetworzoną, tłuszcze trans i nadmiar cukru. Regularne, dobrze zbilansowane posiłki w diecie przygotowanej przez specjalistów z Kuchni Vikinga będą skutecznie wspierać leczenie, poprawiać samopoczucie i pomagać utrzymać prawidłową masę ciała.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Bibliografia:

1. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/niedoczynnosc-tarczycy-zalecenia-i-jadlospis/ 
2. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/niedoczynnosc-tarczycy-jak-z-nia-zyc